|
|
Seminar 'Verstandig aanpassen aan klimaatverandering bespaart miljarden euro’s'
20 januari 2012 Op 11 januari organiseerden het ministerie van IenM en het PBL het seminar 'Verstandig aanpassen aan klimaatverandering bespaart miljarden euro’s'. In dit seminar werd het Europees Project ClimateCost gepresenteerd en bediscussieerd. IenM en PBL zijn allebei niet direct betrokken geweest bij de uitvoering van dit project, maar vinden de uitkomsten ervan dusdanig interessant dat ze er een seminar over hebben georganiseerd. In dit seminar is de focus gelegd op hoe de uitkomsten gebruikt kunnen worden door wetenschappers en beleidsmedewerkers die betrokken zijn bij klimaatverandering. Projectleider Paul Watkiss (SEI) heeft het project gepresenteerd, gevolgd door reflecties van Professor Frans Berkhout (IVM VU Amsterdam) en Professor Ekko van Ierland (WUR). Het seminar werd afgesloten met een uitgebreide discussie. Uiteindelijk hebben ongeveer 70 mensen deelgenomen aan het seminar en waren zowel de presentaties als ook de discussies zeer levendig.
In ClimateCost is onderzocht:
- De lange-termijn doelstellingen van het Europese klimaatmitigatie en adaptatiebeleid
- De consequenties en kosten van een inactieve opstelling t.o.v. van klimaatverandering voor een breed veld van effecten.
- De kosten en baten van adaptatie op verschillende terreinen, in Europa en daarbuiten.
Het project was innovatief doordat
- zowel mitigatie en adaptatiemaatregelen meegenomen werden voor zowel de korte en lange termijn
- toekomstige kosten ook zijn beschreven voor een wereld zonder klimaatverandring
- er expliciet gekeken is naar neveneffecten van mitigatie- en adaptatiebeleid
- ook de onzekerheden gekwantificeerd zijn die bestaan rond klimaatverandering en de gevolgen daarvan
De belangrijkste bevindingen van ClimateCost die gepresenteerd werden zijn:
- Maatschappelijke en economische gevolgen van klimaatverandering
kunnen zeer groot worden: 4-10% GDP verlies zonder mitigatiemaatregelen,
0.5-1% met maatregelen
- Ook zonder klimaatverandering neemt het schaderisico fors toe door
toenemende welvaart. Dit geldt voor alle mogelijke invloeden van
klimaatverandering.
- Zowel mitigatie als ook adaptatiemaatregelen zijn nodig en zijn
kosteneffectief. Zonder mitigatiemaatregelen kan het mondiale
temperatuur tot ruim 3oC stijgen rond 2080 tov 1961-1990, met mitigatie
1.5oC. Regionaal kan temperatuurstijging veel hoger zijn, met name langs
de Middellandse Zee.
- Andere klimaatvariabelen laten grotere spreiding zien. Voor Midden
Europa is soms zelfs de richting onduidelijk (kan stijgen of dalen)
- Mitigatiebeleid nu heeft pas op langere termijn (=na 2040) een
effect op het klimaat en gevolgen daarvan. Mitigatie heeft wel meteen
allerlei positieve neveneffecten, met name op de menselijke gezondheid
in stedelijke omgeving. Voor Nederland kan deze winst oplopen tot ruim €
2 Miljard per jaar.
- Adaptatiemaatregelen kunnen (zeer) goedkoop zijn t.o.v. de mogelijk schade.
- Indien maatregelen achterwege blijven kan de economische schade door
het overstromen van rivieren fors toenemen in Europa. Rond 400000
mensen kunnen jaarlijks last gaan ondervinden rond 2080, de economische
schade in Europa kan oplopen tot bijna € 100 Miljard per jaar. Zonder
klimaatverandering is de mogelijke schade echter nog steeds ongeveer de
helft.
- De verwachte (beperkte) zeespiegelstijging (26-37 cm in 2100) kan
leiden tot overlast van tienduizenden mensen in Europa en een schade van
€ 11 Miljard per jaar in 2050.
- Ook voor de menselijke gezondheid, het energiegebruik, de
landbouwproductie en de natuur kunnen de gevolgen van klimaatverandering
groot zijn. Met name voor de landbouw geldt echter dat ook niet
klimaat-gerelateerde factoren belangrijk zijn zoals de wereldmarkt.
- De onzekerheden zijn groot. Een flexibele implementatie van
beleidsmaatregelen (adaptief management) is daarom het meest
kosteneffectief (zie ook PBL studie Delta in Beweging).
|
|
Reacties van de referenten en publiek:
- De vragen hadden vooral te maken met (i) het afwegen tussen lange-termijn voordelen en korte-termijn kosten; (ii) hoe technologische vooruitgang is meegenomen; (iii) hoe kosten van adaptatie zijn berekend, er rekening mee houdend dat er ook autonome processen zijn die gericht zijn op adaptatie (“wat zijn de echte additionele kosten?”)
- De noodzaak voor zowel mitigatie- als adaptatie werd bevestigd. Daarbij kwamen vooral de voordelen van adaptatie naar voren. Mitigatie werd nodig gezien om temperatuurstijging onder 2oC te houden, want daarboven zou adaptatie moeilijk worden.
- Dat kosten van adaptatie laag kunnen zijn, werd beaamd. Uit praktijk blijkt dat in sommige gevallen maatregelen niet eens extra geld De kDe kosten doordat zij leidden tot beter doordachte projecten en een hogere kwaliteit.
- De kosten worden vooral bepaald door de risico’s die men wil nemen. De vraag is dan wat zijn acceptabele risico’s?
- Een uitdaging zal zijn om de bevindingen van projecten als ClimateCost in het beleid en de praktische uitvoering te verwerken. Eerste aanzetten hiertoe zijn gedaan in sommige steden (b.v. in Amsterdam)
Verdere informatie betreffende het seminar en ClimateCost project:
Bij het verslag van Theo Wolters wordt aangetekend dat deze reactie niet gedeeld wordt door de organisatoren van het seminar. Op sommige punten kunnen wij ons vinden in het verslag, bijvoorbeeld met betrekking tot (i) het feit dat onzekerheden rond klimaatverandering nog steeds groot zijn; (ii) de lage kosten van sommige adaptatiemaatregelen; (iii) de constatering dat een dialoog met ‘sceptici’ goed is.
Maar met enkele andere punten zijn de organisatoren het oneens met het verslag Theo Wolters. Deze hebben vooral betrekking op (i) de gestelde beperkte bijdrage van mogelijke klimaatverandering aan stijgende schade door overstroming vanuit de zee en rivieren; (ii) de stelling dat mitigatie niet nodig is en focus zou moeten uitgaan naar adaptatie; (iii) de gestelde nutteloosheid van klimaatprojecties in Europa; (iv) veronderstelling dat in gebruikte scenario’s fossiele brandstoffen zouden opraken. Meer... |
