Klimaatwaarnemingen
Waarnemingen zijn essentieel om de toestand van de aarde te karakteriseren en veranderingen in het klimaat te detecteren. Daarvoor zijn lange meetreeksen nodig van allerhande gegevens die tezamen het klimaat beschrijven. Het gaat daarbij om metingen van:
• de atmosfeer
• oceanen
• ijskappen
• vegetatie
• landoppervlak
Tezamen vormen deze waarnemingen via ingewikkelde interacties het mondiale klimaatsysteem. Het klimaat in Nederland maakt daar deel van uit, en om een klimaatsysteem goed te kunnen beschrijven is dus een wereldomvattend waarneemnetwerk nodig.

 

Meetreeksen
Het verkrijgen van de benodigde langjarige meetreeksen van zo'n grote diversiteit aan verschijnselen van alle delen van de aarde is een zeer complexe taak. Het gaat meestal om technisch moeilijke metingen en er worden hoge eisen aan de nauwkeurigheid en de continuïteit gesteld. Bovendien is het niet eenvoudig internationale waarneemnetwerken zo te organiseren dat de metingen jaren achtereen overal ter wereld op dezelfde wijze worden gedaan, zodat de gegevens onderling vergelijkbaar zijn. Vervolgens is het essentieel dat alle metingen zorgvuldig op kwaliteit worden gecontroleerd en op een geordende wijze in databases worden ondergebracht.

 

Waarnemingen in perspectief
Er worden pas gedurende zo'n 150 jaar op enige schaal systematische metingen van weer en klimaat gedaan. Tot de zeventiger jaren ging dit alleen met behulp van meetinstrumenten op de grond, en op sommige locaties via profielmetingen met behulp van weerballonnen (radiosondes). Sinds de zeventiger jaren beschikken we ook over satellietwaarnemingen. Om de veranderingen die we nu waarnemen in het perspectief van een langere tijdspanne te kunnen plaatsen, worden deze gegevensbestanden zo goed mogelijk aangevuld met gegevens uit historische bronnen. Bovendien zijn de klimaatgegevens die worden ontleend aan met klimaat samenhangende processen in de natuur, zoals de groei van jaarringen in bomen, sedimenten, koraalriffen en informatie opgeslagen in ijskappen, een belangrijke informatiebron.
• Meetinstrumenten op de grond
• Radiosondes
• Satelliet
• Historische brongegevens
• Processen in de natuur

 

Klimaatmonitoring
Al deze gegevens worden beschikbaar gesteld voor interpretatie, waarbij ook computermodellen van het klimaatsysteem worden gebruikt. Het hele proces vanaf individuele metingen tot en met de samenvoeging van gegevens in computermodellen noemen we klimaatmonitoring. Pas na de interpretatie van al die gegevens weten we echt of het klimaat verandert.

 

Meer lezen:
» Klimaatmonitoring
» Dossier de Hockeystick