Tijdens het PCCC minisymposium Zon en klimaat is het WAB (Wetenschappelijke Assessment en Beleidsanalyse) rapport Scientific Assessment of Solar Induced Climate Change aangeboden aan Staatssecretaris Milieu van VROM, Pieter van Geel.
Een gemęleerd gezelschap van onderzoekers, journalisten, klimaatsceptici en maatschappelijke groeperingen vormden de deelnemers aan dit minisymposium van het Platform Communication on Climate Change (PCCC).
Prof.dr. Kees de Jager Dagvoorzitter Prof.ir. Klaas van Egmond van het Milieu en Natuurplanbureau (MNP) opende het minisymposium met de vraag of de zon nu wel of niet (mede) schuldig is aan de opwarming van de aarde waarna Prof.dr. Kees de Jager (NIOZ) een presentatie verzorgde met als vraag hoe de zon het klimaat op aarde beďnvloedt. In termen van zonnevlekken is de zon de laatste halve eeuw actief, maar op wel op een constant niveau. In dat opzicht kan de temperatuursstijging in de laatste decennia niet door de zon zijn veroorzaakt. Echter, in termen van Coronale Massa Emissies (CME's) was de zon de laatste halve eeuw actiever dan ooit in de laatste duizenden jaren en het meest actief in 2003 en 2005. Volgens De Jager is het de uitdaging voor de klimatologie te onderzoeken wat de mogelijke relatie is met het klimaat. Hij benadrukte dat het onderzoek naar de invloed van de zon op veranderingen van het klimaat pas aan het begin staat en dat de zon wel eens veel belangrijker zou kunnen zijn dan we nu denken.
Dr. Gerard Versteegh
Vervolgens gaf dr. Gerard Versteegh van het NIOZ een presentatie over archieven van zonne- en klimaatvariabiliteit. In deze studie is zongedreven klimaatverandering vooral op land op het noordelijk halfrond onderzocht. De veranderingen zijn niet in alle tijdseries zichtbaar. In niet alle gevallen is er een lineair verband en er is competitie met andere mechanismen. Expansie/contractie en intisensivering van weersystemen hangt samen met de Intertropische Convergentiezône (ITCZ), polaire straalstroom en de subtropische straalstroom. Andere oorzaken vormen de Noord-Atlantische Oscillaties (NAO). De neerslaggebonden klimaatverandering is het makkelijkst te reconstrueren. Een belangrijke conclusie uit het rapport is daarom dat de kwantificering van het effect van langetermijn variaties in zonneactiviteit op het klimaat problematisch is. Het ontbreekt aan een voldoende lange serie van nauwkeurige meetgegevens van zonneactiviteit en van klimaatveranderingen.
Dr. Rob van Dorland
In de presentatie van dr. Rob van Dorland (KNMI) naar de invloed van variaties van zonneactiviteit op het klimaat bleek dat de kwantificering van het klimaateffect door langetermijn variaties van zonneactiviteit problematisch is. Volgens de huidige inzichten is de bandbreedte van de mondiale termperatuurtrend van het MM (Maunder Minimum) tot nu 0,05 - 0,4 graden celsius. Waarschijnlijk kan een deel (maximaal éénderde) van de waargenomen temperatuursstijging (circa 0,4 graden celsius) in de eerste helft van de 20e eeuw worden toegeschreven aan zonneactiviteit. Hoewel de zonneactiviteit in de 20e eeuw het hoogste niveau bereikte van de laatste tienduizend jaar, is de activiteit in de laatste vijftig jaar nagenoeg constant. De waargenomen temperatuursstijging sinds 1976 kan dan ook niet verklaard worden m.b.v. de zonneactiviteit.
Langdurig monitoren (d.w.z. langer dan tachtig jaar, zodat de tachtigjarige jaarscyclus ook kan worden meegenomen) van de zon en het klimaatsysteem zal in de toekomst uitsluitsel moeten geven hoe en hoeveel precies het klimaat beďnvloed wordt door variaties van zonneactiviteit.
Beleidsadvies
Na de pauze gaf Prof.ir. Klaas van Egmond (MNP) een overzicht van de conclusies van de vorige sprekers. Sprekende voor MNP concludeerde hij dat:
a. De zon (in termen van zonnevlekken) is niet verklarend voor de temperatuurstijging in de laatste decennia.
b. Echter, CME's lijken wel toe te nemen.
c. Er is een andere zeer plausibele theorie die de temperatuurstijging verklaart: de broeikasgastheorie.
Dus:
a. Als een advies moet worden gegeven aan het beleid, dan moet worden gesteld dat de zon vooralsnog 'onschuldig' is.
b. Echter, in wetenschappelijke zin is de zaak nog niet gesloten!
Pieter van Geel
Na overhandigen van het rapport aan Pieter van Geel gaf de Staatssecretaris een korte reactie: Het is belangrijk dat iemand het klimaatprobleem agendeert, zie b.v. de onlangs uitgekomen film 'An Inconvenient Truth'van Al Gore. De wetenschap heeft hierin een belangrijke stem en ook de politiek heeft een rol bij het agenderen van het klimaatprobleem. De overheid maakt beleid vanuit het voorzorgsprincipe, maar voortzetting van het wetenschappelijke debat over alle onzekerheden is cruciaal, opdat '...een deel van de verwarring op een hoger niveau wordt gebracht.'
Discussie
De middag werd afgesloten met een discussie over zon en klimaat en klimaatverandering in het algemeen. Hierin trok de 'klimaatscepticus' Hans Labohm veel aandacht naar zich toe en greep de gelegenheid aan om naast een aantal relevante vragen een politiek betoog te houden waarin hij o.a. het Kyoto Protocol hekelde.
